Kończąca się rękojmia to dobry moment, aby sprawdzić, czy w domu nie występują wady ujawniające się dopiero podczas użytkowania. Dotyczy to między innymi wychłodzonych przegród, nieszczelności powietrznych, zawilgocenia, nieprawidłowego działania wentylacji oraz problemów z wykonaniem dachu. Sama kontrola wzrokowa często nie wystarcza. W wielu przypadkach pomocne są pomiary, takie jak termowizja przed końcem rękojmi, test szczelności Blower Door, badanie wilgotności lub przegląd przegród budowlanych.
Warto pamiętać, że badanie techniczne nie przesądza automatycznie o odpowiedzialności wykonawcy. Dostarcza jednak uporządkowanych informacji o stanie budynku i może ułatwić opisanie problemu, ustalenie jego lokalizacji oraz dalszą rozmowę z deweloperem, generalnym wykonawcą lub ekipą budowlaną.
Baza pytań
Dlaczego warto sprawdzić dom przed końcem rękojmi?
Przede wszystkim po to, aby wykryć możliwe wady jeszcze w okresie, w którym można je zgłosić zgodnie z warunkami umowy i obowiązującymi przepisami. Usterki nie zawsze są widoczne podczas odbioru domu. Część z nich ujawnia się dopiero po kilku miesiącach ogrzewania, podczas silnego wiatru, opadów albo zmiany temperatury.
Wczesna kontrola pozwala zebrać informacje o problemie, udokumentować jego występowanie i precyzyjniej wskazać miejsce wymagające sprawdzenia. Nie należy jednak odkładać zgłoszenia do czasu zakończenia wszystkich badań. Jeżeli zauważona wada może mieć znaczenie dla bezpieczeństwa lub dalszych uszkodzeń, warto zareagować niezwłocznie.
Co najczęściej warto sprawdzić?
Zakres kontroli powinien wynikać z konstrukcji budynku, sposobu jego użytkowania oraz zaobserwowanych objawów. Najczęściej analizuje się:
- ściany zewnętrzne, połączenia przegród i miejsca wokół okien,
- poddasze, dach oraz przejścia instalacyjne,
- posadzki, stropy i narożniki pomieszczeń,
- działanie wentylacji,
- szczelność powietrzną obudowy budynku,
- ślady zawilgocenia, pleśni lub kondensacji pary wodnej,
- elementy dachu i obróbki, jeżeli występują przecieki albo zawilgocenia.
Ważne jest także zestawienie obserwacji z dokumentacją budynku, projektem, protokołami odbioru i informacjami o przeprowadzonych naprawach.
Na czym polega termowizja przed końcem rękojmi?
Termowizja pokazuje rozkład temperatury na powierzchniach przegród i pomaga wskazać miejsca, które wymagają dalszej weryfikacji. Kamera termowizyjna może ujawnić między innymi różnice temperatur przy oknach, mostki cieplne, nierównomierne ocieplenie, lokalne wychłodzenia lub ślady oddziaływania wilgoci.
Obraz termowizyjny nie jest jednak bezpośrednim pomiarem jakości wykonania całej przegrody. Na wskazania wpływają warunki atmosferyczne, różnica temperatur po obu stronach przegrody, nasłonecznienie, ogrzewanie, wentylacja oraz właściwości badanych materiałów. Dlatego interpretacja wymaga doświadczenia i uwzględnienia warunków pomiaru.
Kiedy termowizja jest najbardziej przydatna?
Najlepsze warunki występują wtedy, gdy między wnętrzem a zewnętrzem budynku istnieje wyraźna różnica temperatur, a badane powierzchnie nie są chwilowo nagrzewane przez słońce. Konkretne warunki zależą od pory roku, pogody, rodzaju przegrody i celu badania.
Przed pomiarem należy przekazać osobie wykonującej badanie informacje o ogrzewaniu, wentylacji, niedawnych remontach, przeciekach oraz miejscach, w których domownicy odczuwają dyskomfort. Warto też udostępnić rzut budynku i wskazać pomieszczenia, w których występują problemy.
Termowizję można uzupełnić o test szczelności, ponieważ niektóre wychłodzenia wynikają z przepływu powietrza przez nieszczelności, a nie wyłącznie z nieciągłości izolacji.
Co sprawdza test szczelności Blower Door?
Test Blower Door służy do oceny przepływu powietrza przez nieszczelności w obudowie budynku przy określonej różnicy ciśnień. Podczas badania w otworze drzwiowym montuje się urządzenie z wentylatorem i wykonuje pomiary zgodnie z przyjętą metodyką badania.
Badanie może pomóc zlokalizować miejsca takie jak:
- połączenia okien z murem,
- przejścia instalacyjne,
- połączenia ścian, dachu i stropu,
- nieszczelności przy drzwiach, wyłazach i klapach,
- nieciągłości warstwy powietrzoszczelnej.
Wykrycie nieszczelności nie oznacza samo w sobie, że przyczyną jest konkretny wykonawca lub określony etap prac. Ustalenie odpowiedzialności wymaga porównania wyników z projektem, dokumentacją i stanem faktycznym budynku.
Czy termowizja zastępuje odbiór techniczny?
Nie. Termowizja jest narzędziem pomocniczym i nie zastępuje pełnego przeglądu budynku ani oceny wszystkich elementów konstrukcyjnych i instalacyjnych. Kamera może wskazać anomalię termiczną, ale nie zawsze pozwala określić jej przyczynę. Na przykład chłodniejsza powierzchnia może wynikać z mostka cieplnego, przepływu powietrza, wilgoci, cienia albo różnic w wykończeniu.
Jeżeli wynik wskazuje nieprawidłowość, potrzebne może być dodatkowe badanie: pomiar wilgotności, kontrola wentylacji, próba szczelności, odkrywka lub oględziny konkretnego elementu. Zakres dalszej diagnostyki powinien wynikać z objawów i warunków na miejscu.
Jak przygotować dom do termowizji?
Należy zapewnić dostęp do pomieszczeń i zgromadzić informacje o występujących problemach. Przed wizytą warto:
- spisać miejsca, w których pojawia się chłód, przeciąg, zapach wilgoci lub skraplanie pary,
- przygotować rzuty domu i dokumentację powykonawczą, jeśli jest dostępna,
- poinformować o niedawnych pracach remontowych i naprawach,
- umożliwić dostęp do poddasza, pomieszczeń technicznych i miejsc przy oknach,
- nie zasłaniać badanych powierzchni w sposób uniemożliwiający ich ocenę,
- przekazać informacje o ustawieniach ogrzewania i wentylacji.
Nie należy samodzielnie podejmować działań, które zmieniają warunki badania, bez uzgodnienia z wykonawcą pomiaru. W szczególności dotyczy to intensywnego ogrzewania, wietrzenia lub wyłączania instalacji.
Co zrobić, gdy termowizja wykaże problem?
Najpierw należy opisać miejsce i objaw, a następnie ustalić, czy potrzebna jest dodatkowa diagnostyka. Dokumentacja powinna wskazywać datę badania, warunki, lokalizację oraz charakter zaobserwowanej nieprawidłowości. Warto zachować raport, zdjęcia, korespondencję i wcześniejsze protokoły.
Zgłoszenie do wykonawcy powinno być rzeczowe. Należy opisać, co zaobserwowano, gdzie występuje problem i jakie badanie go ujawniło. Lepiej unikać kategorycznych stwierdzeń dotyczących przyczyny, jeżeli nie została ona jednoznacznie ustalona. Można natomiast poprosić o oględziny, wskazanie przyczyny i przedstawienie sposobu usunięcia nieprawidłowości.
Czy warto wykonać audyt energetyczny przed końcem rękojmi?
Audyt energetyczny może być przydatny, gdy problem dotyczy wysokiego zużycia energii, komfortu cieplnego albo planowanych modernizacji. Audyt analizuje budynek szerzej niż pojedyncze zdjęcie termowizyjne. Może uwzględniać przegrody, źródło ciepła, wentylację, przygotowanie ciepłej wody i sposób użytkowania obiektu.
Audyt nie zastępuje jednak diagnostyki przyczyn przecieku, zawilgocenia czy konkretnej nieszczelności. W takich przypadkach potrzebne są oględziny i badania dobrane do objawów.
Co z dachem i płynną membraną dachową?
Przeciek lub zawilgocenie dachu wymaga najpierw ustalenia przyczyny, a dopiero później wyboru metody naprawy. Należy sprawdzić między innymi pokrycie, obróbki, wpusty, przejścia instalacyjne, miejsca połączeń i stan podłoża.
Płynne membrany dachowe mogą być rozwiązaniem stosowanym w określonych sytuacjach, ale ich dobór zależy od rodzaju podłoża, jego przygotowania, geometrii dachu, stanu istniejących warstw i przyczyny problemu. Nie powinno się traktować powłoki jako uniwersalnego sposobu na każdą wadę. Przed wykonaniem prac potrzebna jest ocena konkretnego dachu oraz sprawdzenie, czy podłoże nadaje się do zastosowania wybranego systemu.
Kiedy najlepiej zlecić badania?
Badania należy zaplanować z wyprzedzeniem, tak aby przed końcem rękojmi pozostał czas na analizę wyników i zgłoszenie problemu. Nie warto czekać do ostatnich dni. Terminy zależą od pogody, dostępności wykonawcy oraz zakresu diagnostyki.
W praktyce korzystne może być połączenie oględzin z termowizją, a w razie wskazań także z testem Blower Door lub pomiarem wilgotności. Ostateczny zakres powinien zostać ustalony po rozmowie o budynku i jego objawach.
Jak może pomóc Pro Save Energy?
Pro Save Energy wykonuje badania i opracowania związane z oceną energetyczną oraz szczelnością budynków, dobierając zakres do sytuacji przedstawionej przez właściciela. W zależności od potrzeb mogą to być termowizja, testy szczelności Blower Door, audyt energetyczny, świadectwo energetyczne lub oględziny związane z problemami przegród i dachu.
Każdy budynek wymaga indywidualnej oceny. Przed zleceniem warto przekazać informacje o wieku domu, rodzaju konstrukcji, objawach, dotychczasowych naprawach i terminie końca rękojmi. Pozwala to lepiej określić, jakie badanie może być zasadne i jakie ograniczenia należy uwzględnić.
Podsumowanie
Termowizja przed końcem rękojmi może pomóc wykryć miejsca wymagające dalszego sprawdzenia, ale powinna być częścią szerszej, rozsądnie zaplanowanej kontroli domu. W zależności od problemu warto rozważyć także test szczelności Blower Door, ocenę wilgotności, kontrolę wentylacji, audyt energetyczny lub oględziny dachu. Najważniejsze jest wykonanie badań odpowiednio wcześnie, rzetelne opisanie usterek i zachowanie pełnej dokumentacji.