Test szczelności powłoki budynku, określany najczęściej jako Blower Door Test, pozwala sprawdzić, ile powietrza w sposób niekontrolowany przedostaje się przez przegrody zewnętrzne budynku. Badanie jest jednym z najskuteczniejszych sposobów wykrywania nieszczelności wokół okien i drzwi, w połączeniach ścian z dachem, przy przejściach instalacyjnych czy w obrębie warstwy paroizolacyjnej.

Znaczenie szczelności wzrosło wraz z zaostrzeniem wymagań dotyczących efektywności energetycznej nowych budynków. Standard określany potocznie jako WT 2021 stawia wysokie wymagania w zakresie izolacyjności cieplnej i charakterystyki energetycznej, dlatego niekontrolowana infiltracja powietrza może w praktyce utrudniać osiągnięcie projektowanych parametrów budynku.

Warto jednak wyjaśnić bardzo istotną kwestię: czy WT 2021 nakazują wykonanie testu szczelności każdego nowego budynku? Odpowiedź nie jest tak oczywista, jak mogłoby się wydawać.

Czym są wymagania WT 2021?

Określenie WT 2021 odnosi się do wymagań wynikających z Warunków Technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, które zostały zaostrzone od 2021 roku.

Regulacje dotyczą między innymi:

  • izolacyjności cieplnej przegród,
  • współczynników przenikania ciepła U,
  • zapotrzebowania budynku na nieodnawialną energię pierwotną,
  • jakości energetycznej instalacji,
  • parametrów okien i drzwi,
  • ograniczania strat ciepła,
  • szczelności budynku na przenikanie powietrza.

Szczelność powietrzna jest więc jednym z elementów wpływających na rzeczywistą efektywność energetyczną budynku.

Nawet bardzo gruba warstwa izolacji cieplnej nie zagwarantuje niskich strat energii, jeżeli ciepłe powietrze będzie swobodnie wydostawało się przez szczeliny znajdujące się w konstrukcji.

Czym jest szczelność powietrzna budynku?

Powłokę budynku można w uproszczeniu potraktować jako barierę oddzielającą ogrzewaną przestrzeń wewnętrzną od środowiska zewnętrznego.

Powinna ona tworzyć możliwie ciągłą warstwę ograniczającą niekontrolowany przepływ powietrza.

Nie oznacza to jednak, że budynek powinien być pozbawiony wentylacji.

Trzeba rozróżnić dwa zjawiska:

wentylację kontrolowaną – realizowaną przez odpowiednio zaprojektowany system wentylacji,

oraz

niekontrolowaną infiltrację powietrza – wynikającą z nieszczelności konstrukcji.

W prawidłowo wykonanym budynku świeże powietrze powinno trafiać do pomieszczeń w sposób przewidziany przez projekt wentylacji, a nie przypadkowymi szczelinami przy oknach, instalacjach czy elementach konstrukcyjnych.

Co WT mówią o szczelności budynku?

Warunki Techniczne odnoszą się bezpośrednio do szczelności na przenikanie powietrza.

Zgodnie z załącznikiem nr 2 do rozporządzenia zewnętrzne przegrody nieprzezroczyste, połączenia przegród, przejścia elementów instalacyjnych oraz połączenia okien z ościeżami należy projektować i wykonywać w sposób zapewniający odpowiednią szczelność na przenikanie powietrza.

Dotyczy to między innymi:

  • ścian zewnętrznych,
  • dachów i stropodachów,
  • połączeń ściany z dachem,
  • połączeń różnych elementów konstrukcyjnych,
  • miejsc montażu okien,
  • miejsc montażu drzwi,
  • przejść przewodów wentylacyjnych,
  • przejść przewodów kominowych i spalinowych,
  • instalacji elektrycznych,
  • instalacji wodnych i kanalizacyjnych,
  • innych przepustów znajdujących się w powłoce budynku.

Oznacza to, że szczelność nie jest jedynie dodatkowym parametrem budynku energooszczędnego. Jest elementem, który należy brać pod uwagę już podczas projektowania i wykonywania budynku.

Jakie wartości n50 przewidują Warunki Techniczne?

Najważniejszym parametrem stosowanym podczas testów szczelności budynku jest n50.

Warunki Techniczne wskazują zalecane poziomy szczelności wynoszące:

  • dla budynków z wentylacją grawitacyjną lub hybrydową – n50 < 3,0 1/h,
  • dla budynków z wentylacją mechaniczną lub klimatyzacją – n50 < 1,5 1/h.

Są to wartości podawane w obowiązującym tekście rozporządzenia dotyczącym Warunków Technicznych.

Co oznacza parametr n50?

Parametr n50 określa krotność wymiany powietrza w budynku przy różnicy ciśnień wynoszącej 50 Pa pomiędzy wnętrzem budynku a otoczeniem.

Przykładowo:

jeżeli:

n50 = 1,0 1/h

oznacza to, że przy warunkach pomiarowych odpowiadających różnicy ciśnienia 50 Pa strumień powietrza przepływającego przez nieszczelności odpowiada jednej objętości badanego budynku na godzinę.

Im mniejsza wartość n50, tym szczelniejsza jest powłoka budynku.

Dlatego wynik:

n50 = 0,8 1/h

oznacza lepszą szczelność niż:

n50 = 2,5 1/h.

Nie należy jednak interpretować wartości n50 jako rzeczywistej liczby wymian powietrza występujących przez cały czas podczas normalnego użytkowania budynku. Test wykonywany jest przy sztucznie wytworzonej różnicy ciśnień, dzięki czemu możliwe jest porównywanie szczelności różnych obiektów.

Czy Blower Door Test jest obowiązkowy według WT 2021?

To jedna z najważniejszych kwestii dotyczących testów szczelności.

Warunki Techniczne wskazują, że zalecane jest, aby po zakończeniu budowy budynek został poddany próbie szczelności wykonanej zgodnie z odpowiednią Polską Normą.

Nie oznacza to jednak automatycznego obowiązku wykonania Blower Door Testu w przypadku każdego nowego domu jednorodzinnego.

Przepisy rozróżniają bowiem:

wymagania dotyczące projektowania i wykonywania szczelnej powłoki budynku

od

zalecenia wykonania pomiaru potwierdzającego osiągnięty poziom szczelności.

Dlatego twierdzenie, że każdy dom spełniający WT 2021 musi bezwzględnie posiadać protokół z Blower Door Testu, byłoby zbyt daleko idącym uproszczeniem.

Badanie może być jednak wymagane z innych powodów – na przykład ze względu na przyjęty standard energetyczny, warunki inwestycji, umowę z wykonawcą, wymagania inwestora lub określony system certyfikacji budynku.

Dlaczego test szczelności jest ważny mimo braku powszechnego obowiązku?

Brak obowiązku przeprowadzenia testu w każdej inwestycji nie oznacza, że badanie jest zbędne.

Problem polega na tym, że szczelności budynku bardzo trudno ocenić na podstawie samego oglądania przegród.

Nieszczelność może mieć zaledwie kilka milimetrów, ale jeżeli znajduje się w wielu miejscach powłoki budynku, suma strat powietrza może być znaczna.

Test pozwala sprawdzić rzeczywistą jakość wykonania budynku.

Może ujawnić błędy, których nie widać podczas standardowego odbioru.

Jak wykonuje się Blower Door Test?

Podstawowym elementem zestawu pomiarowego jest specjalny wentylator montowany najczęściej w otworze drzwiowym.

Otwór zostaje tymczasowo zamknięty specjalną szczelną przesłoną. Wentylator umożliwia kontrolowaną zmianę ciśnienia wewnątrz budynku.

Podczas badania można wytworzyć:

  • podciśnienie,
  • nadciśnienie.

System pomiarowy rejestruje ilość powietrza, którą wentylator musi przetłoczyć, aby utrzymać określoną różnicę ciśnienia.

Na tej podstawie można określić przepuszczalność powietrzną budynku i wyznaczyć odpowiednie parametry, w tym n50.

Dlaczego stosuje się ciśnienie 50 Pa?

Naturalna różnica ciśnienia pomiędzy wnętrzem i otoczeniem budynku zmienia się między innymi pod wpływem:

  • temperatury,
  • wiatru,
  • wysokości budynku,
  • działania wentylacji,
  • warunków atmosferycznych.

Do porównywania różnych budynków potrzebny jest więc ujednolicony punkt odniesienia.

Wartość 50 Pa umożliwia wystarczająco wyraźne wymuszenie przepływu powietrza przez nieszczelności, dzięki czemu mogą zostać wykryte i zmierzone.

Gdzie najczęściej występują nieszczelności?

Blower Door Test bardzo często ujawnia błędy znajdujące się na styku różnych elementów budynku.

Typowe miejsca problematyczne to:

Połączenia okien ze ścianami

Samo zamontowanie energooszczędnego okna nie gwarantuje szczelności.

Problemem mogą być:

  • nieciągłości warstw uszczelniających,
  • niedokładnie wykonane połączenia,
  • źle dobrane materiały montażowe,
  • szczeliny między ramą a ościeżem.

Drzwi zewnętrzne

Nieszczelności mogą występować zarówno na połączeniu ościeżnicy z murem, jak i pomiędzy skrzydłem a ościeżnicą.

Połączenie dachu ze ścianą

Jest to jeden z bardziej wymagających detali w budownictwie energooszczędnym.

Nawet niewielkie przerwanie ciągłości warstwy szczelnej może powodować znaczną infiltrację.

Paroizolacja na poddaszu

Uszkodzenia lub nieprawidłowe połączenia folii paroizolacyjnej mogą prowadzić do przepływu ciepłego i wilgotnego powietrza w konstrukcję dachu.

Przejścia instalacyjne

Problemy często występują wokół:

  • rur wodnych,
  • kanalizacji,
  • przewodów elektrycznych,
  • kanałów wentylacyjnych,
  • przewodów klimatyzacyjnych,
  • instalacji fotowoltaicznych,
  • przewodów telekomunikacyjnych.

Każde przejście przez warstwę szczelną powinno zostać odpowiednio zabezpieczone.

Gniazdka i puszki elektryczne

W niektórych konstrukcjach powietrze może przemieszczać się przez wnętrze ściany, a następnie wydostawać przez puszki elektryczne.

Wyłaz na poddasze

Nieprawidłowo zamontowany wyłaz może stanowić dużą punktową nieszczelność.

Szczelność a wentylacja grawitacyjna

Częstym błędem jest przekonanie, że budynek z wentylacją grawitacyjną powinien być celowo nieszczelny.

Nie jest to właściwe podejście.

Wentylacja powinna działać przez przeznaczone do tego elementy systemu, a nie przypadkowe szczeliny w konstrukcji.

Dopływ powietrza może być realizowany przykładowo przez odpowiednio zaprojektowane nawiewniki.

Nieszczelność przy połączeniu dachu ze ścianą lub wokół instalacji nie zastępuje prawidłowej wentylacji.

Właśnie dlatego WT wskazują poziom szczelności również dla budynków wykorzystujących wentylację grawitacyjną i hybrydową.

Szczelność a wentylacja mechaniczna z odzyskiem ciepła

Jeszcze większe znaczenie szczelność ma w przypadku budynków wyposażonych w wentylację mechaniczną z odzyskiem ciepła.

Rekuperator pozwala odzyskiwać część energii z powietrza usuwanego z budynku.

Jeżeli jednak znaczna ilość powietrza przedostaje się przez przypadkowe szczeliny, część przepływu odbywa się poza kontrolowanym systemem wentylacji.

Może to pogarszać efektywność całego rozwiązania.

Dlatego dla budynków z wentylacją mechaniczną Warunki Techniczne wskazują bardziej rygorystyczną wartość:

n50 < 1,5 1/h.

W praktyce inwestorzy realizujący domy wysokoenergooszczędne często dążą do jeszcze lepszych parametrów.

WT 2021 a dom pasywny – to nie jest ten sam standard

Warto rozróżnić wymagania Warunków Technicznych od wymagań stosowanych w budownictwie pasywnym.

WT określają podstawowe wymagania techniczne dla budynków realizowanych w Polsce.

Budynek pasywny jest natomiast znacznie bardziej wymagającym standardem energetycznym.

Dlatego fakt spełnienia poziomu szczelności zalecanego w WT nie oznacza automatycznie, że budynek spełnia wymagania właściwe dla standardu pasywnego.

Analogicznie wynik testu szczelności jest tylko jednym z elementów oceny budynku.

Liczą się również między innymi:

  • izolacyjność przegród,
  • mostki cieplne,
  • parametry stolarki,
  • system ogrzewania,
  • wentylacja,
  • zapotrzebowanie na energię,
  • geometria i orientacja budynku.

Czy niska wartość n50 zawsze jest korzystna?

W prawidłowo zaprojektowanym budynku wysoka szczelność powłoki jest korzystna, pod warunkiem że równocześnie zapewniona jest prawidłowa wentylacja.

Szczelność konstrukcji nie może być utożsamiana z brakiem wymiany powietrza.

Można mieć jednocześnie:

  • bardzo szczelny budynek,
  • bardzo dobrą jakość powietrza.

Warunkiem jest odpowiednio zaprojektowana wentylacja.

Problemy mogą pojawić się wtedy, gdy zwiększa się szczelność istniejącego budynku, ale nie zapewnia prawidłowego dopływu i usuwania powietrza.

Przykładem jest wymiana starych, nieszczelnych okien na nowoczesną szczelną stolarkę bez sprawdzenia działania wentylacji.

Dlaczego nieszczelności zwiększają straty energii?

Izolacja cieplna ogranicza przede wszystkim przepływ ciepła przez materiały tworzące przegrodę.

Nieszczelność powoduje natomiast przepływ całych mas powietrza.

Jeżeli zimą ogrzane powietrze wydostaje się z budynku, musi zostać zastąpione chłodniejszym powietrzem zewnętrznym.

Powietrze to trzeba ponownie ogrzać.

W rezultacie rośnie zapotrzebowanie na energię.

Dlatego niekontrolowane przewiewy mogą częściowo niwelować korzyści wynikające z zastosowania:

  • grubego ocieplenia,
  • energooszczędnych okien,
  • nowoczesnego systemu grzewczego,
  • wentylacji z odzyskiem ciepła.

Szczelność a komfort użytkowników

Nieszczelności wpływają nie tylko na rachunki za ogrzewanie.

Mogą powodować również:

  • lokalne przeciągi,
  • wychłodzenie powierzchni przegród,
  • dyskomfort w pobliżu okien i drzwi,
  • nierównomierny rozkład temperatury,
  • problemy z prawidłowym działaniem wentylacji.

Mieszkańcy mogą wtedy zwiększać temperaturę ogrzewania, mimo że średnia temperatura w pomieszczeniu teoretycznie jest wystarczająca.

Problemem nie zawsze jest więc moc instalacji grzewczej. Przyczyną może być jakość wykonania powłoki budynku.

Szczelność a wilgoć w przegrodach

Jednym z najważniejszych powodów dbania o szczelność jest ograniczenie przepływu wilgotnego powietrza przez konstrukcję.

Zimą powietrze wewnątrz domu jest zazwyczaj cieplejsze i zawiera więcej wilgoci niż zimne powietrze zewnętrzne.

Jeżeli przez nieszczelność dostaje się ono do chłodniejszych warstw przegrody, może dojść do kondensacji pary wodnej.

W dłuższej perspektywie może to sprzyjać między innymi:

  • zawilgoceniu izolacji,
  • pogorszeniu jej właściwości,
  • rozwojowi mikroorganizmów,
  • degradacji elementów konstrukcyjnych.

Szczególne znaczenie ma więc zachowanie ciągłości warstwy szczelnej w konstrukcjach dachowych i szkieletowych.

Czy termowizja może zastąpić test szczelności?

Nie.

Badanie termowizyjne i Blower Door Test mierzą inne zjawiska.

Termowizja pokazuje rozkład temperatur na powierzchniach przegród.

Może pomóc wykryć:

  • mostki cieplne,
  • braki izolacji,
  • niejednorodności ocieplenia,
  • niektóre nieszczelności.

Blower Door Test pozwala natomiast zmierzyć rzeczywistą przepuszczalność powietrzną powłoki budynku.

Najlepsze rezultaty diagnostyczne można uzyskać poprzez połączenie obu metod.

Podczas pracy wentylatora tworzy się różnicę ciśnień, która intensyfikuje przepływ zimnego powietrza przez szczeliny. Kamera termowizyjna może wtedy bardzo dobrze pokazać miejsca infiltracji.

Kiedy najlepiej wykonać test szczelności?

Test można przeprowadzić na kilku etapach inwestycji.

Test podczas budowy

Z punktu widzenia naprawy błędów jest to często najbardziej wartościowy moment.

Powłoka budynku powinna być już wykonana, ale ważne elementy konstrukcji nie powinny być jeszcze całkowicie zakryte warstwami wykończeniowymi.

Jeżeli zostanie wykryta nieszczelność w paroizolacji, można ją wtedy stosunkowo łatwo naprawić.

Po wykonaniu płyt gipsowo-kartonowych, zabudów i wykończenia dostęp do tego samego miejsca może być znacznie trudniejszy.

Test po zakończeniu budowy

Pozwala określić finalny poziom szczelności budynku.

Może być wykorzystywany:

  • podczas odbioru inwestycji,
  • jako kontrola jakości wykonania,
  • do sprawdzenia parametrów deklarowanych przez wykonawcę,
  • jako element dokumentacji budynku.

W wielu inwestycjach dobrym rozwiązaniem jest wykonanie dwóch badań: jednego na etapie umożliwiającym poprawki, a drugiego po zakończeniu prac.

Jak przygotować budynek do badania?

Sposób przygotowania zależy od rodzaju badania i przyjętej procedury.

Przed wykonaniem pomiaru należy między innymi ustalić:

  • granicę badanej strefy,
  • które otwory mają pozostać zamknięte,
  • jak potraktować elementy systemu wentylacyjnego,
  • jak przygotować przewody kominowe,
  • które drzwi wewnętrzne pozostawić otwarte,
  • w jakim stanie powinny znajdować się instalacje.

Dlatego test powinien być wykonywany według określonej procedury pomiarowej, a nie poprzez przypadkowe zamknięcie wszystkich otworów budynku.

Jak interpretować wynik Blower Door Testu?

Najważniejszym błędem jest ograniczenie analizy wyłącznie do odpowiedzi:

„budynek przeszedł test”

albo:

„budynek nie przeszedł testu”.

Wartość badania jest znacznie większa.

Należy przeanalizować:

  1. uzyskany wynik n50,
  2. standard, z którym jest porównywany,
  3. rodzaj wentylacji,
  4. charakter budynku,
  5. lokalizację największych nieszczelności,
  6. możliwość ich usunięcia,
  7. jakość wykonania newralgicznych detali.

Przykładowo wynik n50 = 1,2 1/h w domu z wentylacją mechaniczną mieści się poniżej zalecanego w WT poziomu 1,5 1/h.

Wynik n50 = 2,0 1/h w analogicznym budynku byłby już wyższy niż poziom wskazany w Warunkach Technicznych.

Nie oznacza to jednak, że sama liczba wystarczy do postawienia pełnej diagnozy. Ważne jest również ustalenie, którędy powietrze przedostaje się przez powłokę.

Co zrobić, jeśli wynik testu jest zbyt wysoki?

Najpierw należy zlokalizować główne źródła przecieków powietrza.

Można wykorzystać:

  • kamerę termowizyjną,
  • anemometr,
  • generatory dymu,
  • ręczne sprawdzanie przepływu powietrza,
  • kontrolę wizualną.

Następnie poszczególne miejsca można uszczelnić odpowiednio dobranymi rozwiązaniami.

Mogą być wykorzystywane między innymi:

  • taśmy uszczelniające,
  • kołnierze instalacyjne,
  • membrany,
  • masy uszczelniające,
  • odpowiednie systemy montażu stolarki.

Najważniejsze jest jednak usunięcie przyczyny nieszczelności, a nie jedynie zamaskowanie jej od strony pomieszczenia.

Po wykonaniu poprawek warto przeprowadzić test ponownie.

Najczęstsze błędy podczas wykonywania szczelnej powłoki

Problemy zwykle nie wynikają z jednego dużego otworu.

Znacznie częściej występuje wiele niewielkich niedokładności.

Typowe błędy to:

  • brak ciągłości paroizolacji,
  • nieuszczelnione zakłady membran,
  • przerwane taśmy,
  • nieprawidłowe zakończenie folii przy murze,
  • niedokładny montaż okien,
  • nieuszczelnione przejścia rur,
  • przypadkowe przebicia warstwy szczelnej przez instalatorów,
  • nieszczelne wyłazy strychowe,
  • nieuszczelnione puszki elektryczne,
  • błędy wokół przewodów kominowych,
  • brak koordynacji między ekipami.

Dlatego szczelność budynku nie jest zadaniem jednej konkretnej ekipy.

Za końcowy rezultat odpowiada współpraca projektantów i wszystkich wykonawców ingerujących w powłokę budynku.

Szczelność powinna być zaplanowana już w projekcie

Jednym z najważniejszych etapów budowy szczelnego domu jest określenie przebiegu warstwy szczelnej.

Powinna ona być możliwie:

  • ciągła,
  • prosta,
  • łatwa do wykonania,
  • dostępna w miejscach połączeń,
  • odporna na późniejsze uszkodzenia.

Już na etapie projektowania warto przeanalizować:

  • połączenie fundamentu ze ścianą,
  • styk ściany i dachu,
  • sposób montażu stolarki,
  • przejścia kominowe,
  • instalacje elektryczne,
  • instalację wodno-kanalizacyjną,
  • wentylację,
  • wyjścia instalacji przez dach i ściany.

Naprawianie źle zaprojektowanego detalu na budowie jest zwykle trudniejsze niż wcześniejsze zaplanowanie rozwiązania.

Dlaczego najwięcej problemów pojawia się przy przejściach instalacyjnych?

Każdy otwór wykonany w warstwie szczelnej jest potencjalnym miejscem przecieku powietrza.

W trakcie budowy przez przegrody mogą przechodzić dziesiątki instalacji.

Wystarczy, że elektryk, hydraulik lub instalator wentylacji wykona nowy przepust i nie odtworzy prawidłowo warstwy szczelnej.

Dlatego dobra praktyka polega na ograniczeniu liczby przebić oraz stosowaniu systemowych rozwiązań uszczelniających.

Czy warto wykonywać test w domu jednorodzinnym?

W wielu przypadkach tak.

Koszt naprawy problemu wykrytego przed wykonaniem zabudowy może być niewielki.

Ten sam problem po zakończeniu prac może wymagać:

  • demontażu płyt,
  • rozebrania zabudowy,
  • ponownego wykonania izolacji,
  • naprawy wykończenia,
  • malowania.

Test może być więc traktowany jako forma kontroli jakości inwestycji.

Szczególnie warto go rozważyć w przypadku:

  • nowych domów energooszczędnych,
  • domów z rekuperacją,
  • budynków o konstrukcji szkieletowej,
  • budynków z użytkowym poddaszem,
  • domów pasywnych,
  • inwestycji, w których szczelność została określona w umowie z wykonawcą,
  • problemów z przeciągami,
  • niewyjaśnionego wysokiego zużycia energii.

Test szczelności a odbiór budynku od wykonawcy

Jeżeli inwestor oczekuje określonego poziomu szczelności, najlepiej określić wymaganie jeszcze przed rozpoczęciem prac.

W umowie można wskazać:

  • docelową wartość n50,
  • metodę pomiaru,
  • etap wykonania testu,
  • sposób postępowania w przypadku nieosiągnięcia wymaganej wartości,
  • obowiązek wykonania poprawek,
  • wykonanie ponownego pomiaru.

Dzięki temu kryterium odbioru jest mierzalne.

Bez wcześniejszych ustaleń wykazanie odpowiedzialności konkretnego wykonawcy za niezadowalający poziom szczelności może być znacznie trudniejsze.

Czy bardzo szczelny budynek może „nie oddychać”?

Określenie „oddychające ściany” bywa źródłem wielu nieporozumień.

Wymiana powietrza potrzebna użytkownikom powinna odbywać się przede wszystkim przez system wentylacyjny.

Przepływ powietrza przez przypadkowe szczeliny w konstrukcji jest natomiast niekontrolowany.

Może:

  • zwiększać straty energii,
  • powodować przeciągi,
  • transportować wilgoć w głąb przegród,
  • zaburzać pracę wentylacji.

Dlatego szczelna powłoka budynku oraz skuteczna wentylacja nie są rozwiązaniami przeciwstawnymi. Są elementami tego samego prawidłowo zaprojektowanego budynku.

Test szczelności a rzeczywista energooszczędność domu

Spełnienie projektowych współczynników U nie gwarantuje jeszcze, że gotowy budynek będzie osiągał zakładane parametry podczas użytkowania.

Na rzeczywiste zużycie energii wpływają również:

  • jakość wykonania izolacji,
  • mostki termiczne,
  • szczelność budynku,
  • sprawność instalacji,
  • regulacja ogrzewania,
  • wentylacja,
  • zachowania użytkowników.

Blower Door Test jest jednym z niewielu badań, które pozwalają ilościowo ocenić jakość wykonania całej powłoki budynku.

WT 2021 a test szczelności – najważniejsze informacje

W kontekście obowiązujących Warunków Technicznych należy zapamiętać kilka podstawowych zasad.

Po pierwsze, przegrody zewnętrzne oraz ich połączenia powinny być projektowane i wykonywane pod kątem osiągnięcia szczelności na przenikanie powietrza.

Po drugie, jako zalecane poziomy szczelności wskazuje się:

n50 < 3,0 1/h dla budynków z wentylacją grawitacyjną lub hybrydową,

oraz

n50 < 1,5 1/h dla budynków wyposażonych w wentylację mechaniczną lub klimatyzację.

Po trzecie, przepisy wskazują jako zalecane przeprowadzenie po zakończeniu budowy próby szczelności pozwalającej zweryfikować osiągnięty parametr.

Oznacza to, że należy odróżnić obowiązek prawidłowego zaprojektowania i wykonania powłoki od powszechnego obowiązku wykonywania Blower Door Testu dla każdego budynku.

Najczęściej zadawane pytania

Czy WT 2021 wymagają wykonania Blower Door Testu?

Warunki Techniczne wskazują wykonanie próby szczelności po zakończeniu budowy jako rozwiązanie zalecane. Nie oznacza to ogólnego obowiązku przeprowadzania Blower Door Testu w każdym nowym domu. Sam budynek powinien jednak zostać zaprojektowany i wykonany z uwzględnieniem wymaganej szczelności przegród.

Jaki powinien być wynik testu szczelności domu?

Warunki Techniczne wskazują zalecaną szczelność na poziomie n50 < 3,0 1/h dla budynków z wentylacją grawitacyjną lub hybrydową oraz n50 < 1,5 1/h dla budynków z wentylacją mechaniczną lub klimatyzacją.

Co oznacza n50?

Jest to parametr określający intensywność przepływu powietrza przez nieszczelności powłoki budynku podczas badania przy różnicy ciśnień wynoszącej 50 Pa. Niższa wartość oznacza szczelniejszy budynek.

Czy rekuperacja wymaga szczelnego domu?

Wysoka szczelność jest bardzo istotna dla efektywnego działania wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła. Niepożądane przepływy powietrza przez konstrukcję omijają kontrolowany system wentylacyjny i mogą zwiększać straty energii.

Kiedy najlepiej wykonać Blower Door Test?

Bardzo dobrym momentem jest etap, w którym wykonana została już warstwa odpowiadająca za szczelność, ale pozostaje ona dostępna i możliwe jest jeszcze wykonanie poprawek. Drugie badanie można przeprowadzić po zakończeniu budowy.

Czy test szczelności wykryje miejsce przecieku?

Sam pomiar określa poziom przepuszczalności powietrznej budynku. Podczas badania można jednak dodatkowo lokalizować nieszczelności między innymi za pomocą kamery termowizyjnej, generatora dymu lub pomiaru przepływu powietrza.

Czy termowizja i Blower Door Test to to samo?

Nie. Termowizja pozwala obserwować rozkład temperatur na powierzchniach, natomiast Blower Door Test służy do określania przepuszczalności powietrznej budynku. Obie metody można połączyć podczas kompleksowej diagnostyki.

Podsumowanie

Test szczelności powłoki budynku pozwala sprawdzić, czy rzeczywista jakość wykonania odpowiada założeniom projektowym dotyczącym szczelności i efektywności energetycznej. W przypadku nowoczesnych budynków ma to szczególne znaczenie, ponieważ wraz ze wzrostem izolacyjności przegród coraz większy udział w stratach energii mogą mieć błędy wykonawcze i niekontrolowany przepływ powietrza.

Warunki Techniczne wskazują zalecaną wartość n50 < 3,0 1/h dla budynków z wentylacją grawitacyjną lub hybrydową oraz n50 < 1,5 1/h dla budynków z wentylacją mechaniczną lub klimatyzacją. Jednocześnie zalecają wykonanie próby szczelności po zakończeniu budowy.

Blower Door Test warto jednak traktować nie tylko jako sposób sprawdzenia określonego parametru. Jest przede wszystkim narzędziem kontroli jakości wykonania budynku. Wykrycie nieszczelności na odpowiednim etapie pozwala ograniczyć straty energii, poprawić komfort mieszkańców i uniknąć znacznie droższych napraw po zakończeniu inwestycji.